Tatbikat usulleri

Kitabe okuma ve varak

Taş kitabenin okunması, yazının onarımı ve altın varakla yenilenmesi.

Not: pafta şematiktir. Kartuşların içindeki çizgiler hattın ritmini gösterir, okunacak bir metin değildir.

Nerede karşımıza çıkar

Çeşme ve kapı üstünde, her kitabe taşında

Kitabe bir süs değildir: yapının kim tarafından, ne zaman ve neden yaptırıldığı çoğu zaman yalnız o taşta yazılıdır. Bu yüzden onarım okumakla başlar.

Yazı önce yerinde belgelenir: satır sırası, kartuş düzeni ve harflerin durumu kayda geçer. Sökülmesi gereken bir levha, yerine aynı sırayla dönebilsin diye sökülmeden önce numaralanır.

Taşın yüzeyi ve harf oyuklarının içi temizlenir. Aşınmış ya da kırılmış harflerde kayıp, okunabilen kısma bakılarak tamamlanır. Okunamayan yer okunamadı diye kalır ve raporda öyle geçer.

Varak bir boya değildir. Oyulmuş yüzeye önce astar sürülür, altın yaprak onun üstüne oturur ve perdahlanır. Yaldız boyasıyla varak aynı şey değildir. Zamanla da aynı davranmazlar.

Sökülmesi gereken bir kitabede her parça yerinden çıkmadan numaralanır ve aynı numara parçanın sırtına yazılır. Numara, parçanın levhadaki adresidir: satır ve kartuş sırası. Bu kayıt tutulmazsa levha geri konarken sıra kaybolur.Çizim: Safir Restorasyon

Kayda geçen hususlar

İşin sırrı ölçüde değil, kayıtta

Aşağıdaki maddeler bu teknikte hangi kararların nereden geldiğini gösterir. Karışım oranı, dayanım ve süre bilerek yazılmıyor: bunlar yapıya özeldir ve analizle onaylı projeden gelir.

Sökümden önce satır sırasının numaralanması
Okunamayan harfin uydurulmaması
Astar üstüne varak; yaldız boyası değil
Kaybın raporda kayıp olarak görünmesi

Sahadan

Bir kitabenin okunup yenilenişi

Kareler Safir Restorasyon'un kendi saha arşivinden. Sıra, yakınlaşma sırası: yapı sokaktaki yerinde görünür, kitabe duvardaki yeriyle okunur, yazı yakından görünür.

Taş ve tuğla almaşık örülü bir duvarın önündeki çeşme, sokaktan görünüşü — Yapı yerindeÇeşmenin sokaktaki yeri

Çeşme kemerinin üstündeki mermer kitabe levhası, duvardaki yeriyle birlikte — KitabeKitabenin duvardaki yeri

Kartuşlara bölünmüş beş satırlık kitabe yazısı, altın varakla yenilenmiş hâliyle — YazıVarakla yenilenmiş satırlar

Seyahatname

Aynı usul, başka diyarlarda

Aşağıdaki kareler Safir Restorasyon'a ait değil. Bir yapının kim tarafından ve ne zaman yapıldığını taşa yazmak, altını dövüp yaprağa çevirip o yazının içine koymak. İkisi de bize mahsus değil: kareler başka diyarlardan, aynı iki işten. Kareler kamuya açık arşivlerden; her birinin künyesi altında duruyor.