Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi denizden: kâgir fabrika kütlesi, tuğla baca ve kıyıdaki iskele

Projeler · Endüstriyel miras

Ayvalık, Balıkesir · 2022-2023

Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi

Safir Restorasyon'un üstlendiği iş

Tuğla ve taş cephe onarımı, ahşap çatı, iç mekân uygulaması

Yapının eski adı: Ertemler Zeytinyağı Fabrikası
Bugünkü kullanımı: Rahmi M. Koç Müzesi
Konum: Ayvalık, Balıkesir
Yapım dönemi: 19. yüzyıl
Yapı türü: Endüstriyel miras
Uygulama yılı: 2022-2023

Yapı

Zeytinyağı üreten bir fabrikadan müzeye

Yapı, Ayvalık'ın zeytin temelli endüstri mirasının parçası olan iki bölümlü kâgir bir fabrika: yağhane ve sabunhane. Ayvalık'ın bu endüstriyel dokusu 2017'den bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alıyor.

Yapı 2021'de müzeye dönüştürülmek üzere ele alındı; tasarım süreci 2021-2022'de, uygulama 2022-2023'te yürütüldü ve müze Ocak 2024'te açıldı. Toplam inşaat alanı 1.503 metrekare.

Onarımı tamamlanmış taş ve tuğla duvar, içinde tuğla kemerli niş — **Bugünkü hâli**Onarımı tamamlanmış iç mekân

Restorasyon öncesi: çatısı sökülmüş tuğla kabuk ve boş pencere boşlukları

Başlangıç durumu

Yapı, çatı taşıyıcıları sökülmüş, pencere boşlukları açık, tuğla kabuğu ayakta bir hâlde devralındı. Tuğla ve taş yüzeylerde derz kayıpları, nem kaynaklı bozulmalar ve yerel çökmeler vardı.

Fabrika bacasının iskele kurularak onarılması

Tespit edilen problemler

Özgün tuğla örgüsünde boşalan derzler, taş sövelerde yüzey kaybı, ahşap taşıyıcılarda çürüme ve bacada strüktürel zayıflık. Her yüzey ayrı ayrı belgelenip müdahale kararı yüzeye göre verildi.

Öncesi ve sonrası

Yapının iki hâli

Solda uygulama sürerken iskeleye alınmış kâgir kabuk ve ahşap dikmeler. Sağda onarımı tamamlanmış yapı, denizden görünüşüyle. Ortadaki çizgiyi sürükleyin.

Sonrası: onarımı tamamlanmış müze yapısı, denizden görünüş

Öncesi: iskeleye alınmış kâgir kabuk ve ahşap dikmeler

ÖncesiSonrası

Uygulama

Yüzey yüzey, derz derz

Tuğla yüzeylerde boşalan derzler kazınıp özgün dokuya uygun harçla yeniden dolduruldu. Taş sövelerde yüzey tamamlamaları yapıldı, kemer ve alınlık detayları korunarak onarıldı. Ahşap çatı taşıyıcıları yenilendi; baca iskele kurularak sıra sıra elden geçirildi.

Bu yapıda kullanılan usuller

Tuğla ve taş örgü Derz onarımı Horasan harcı ve sıva Ahşap çatı Tarihi cephe uygulaması

İskelede tuğla örgü yapan ustalar — **Tuğla örgü**Üst kot duvar tamamlaması

Tuğla tonoz altında derz ve yüzey onarımı — **Tonoz altı**Derz ve yüzey onarımı

Tuğla kemer örgüsünün yakın planı — **Kemer örgüsü**Özgün düzene sadık onarım

Taş söveli pencere: onarım sonrası — **Taş söve**Yüzey tamamlama sonrası

Tuğla kemer ve taş duvar birleşimi — **Kemer birleşimi**Tuğla kemer ve taş duvar

Safir Restorasyon ekibinden bir usta tuğla duvarda çalışırken — **Uygulama ekibi**Safir Restorasyon ustaları

İskele kurulu tuğla cephe: pencere boşlukları henüz açık, arkada baca — **Cephe · öncesi**Doğramalar henüz takılmadan

Tuğla kemerli çift pencere: yeni ahşap doğramalar takılmış, camlarda imalat etiketleri duruyor — **Doğrama montajı**Etiketler henüz sökülmemiş

Üst salonda kurulu iskele; ahşap çatı taşıyıcıları ve tuğla duvarlar açıkta — **Üst salon · öncesi**İskele kurulu, taşıyıcılar açıkta

Aynı salon: ahşap makaslar tamamlanmış, zemin dökülmüş, mekân boş — **Üst salon · sonrası**Makaslar tamamlandı, mekân boş

Deniz kıyısında iki baca: biri onarılmış, diğeri iskele içinde — **İki baca**Biri tamamlandı, diğeri iskelede

Restorasyon sonrası tuğla cephe ve yenilenen ahşap doğramalar — **Cephe · sonrası**Onarılmış yüzey ve doğramalar

Bugünkü hâli

Teslim edilmiş yapı

Kareler dıştan içe sıralı: deniz ve avlu, cephe, detay, sonra iç mekânlar. Fabrikanın kütlesi, bacası ve tuğla örgüsü olduğu gibi duruyor; müze bunların içine yerleşti.

Yapı kimliği

İki bölümlü kâgir fabrika ve avlusundaki ek yapı · 1.503 m² kapalı alan · Ocak 2024'te müze olarak açıldı.

Müzenin avlusu: sarı ek yapı, arkada tuğla fabrika kütlesi ve baca, solda deniz — **Avlu**Fabrika, ek yapı ve baca

Avludan bakış: taş eserler sergilenirken arkada fabrika cephesi ve baca — **Taş eserler**Avluda sergilenen parçalar

Sarı boyalı ek yapının akşam görünüşü: yeşil ahşap kepenkler ve önündeki taş eserler — **Ek yapı**Kepenkler ve taş dizisi

Sarı ek yapının duvarına yaslanmış mezar taşları ve kitabeler — **Kitabeler**Duvara yaslanan taşlar

Onarımı tamamlanmış tuğla baca, arkasında deniz ve karşı kıyı — **Baca**Sıra sıra elden geçen örgü

Aşağıdan bakış: kâgir duvar üstünde ahşap cumba ve arkasında yükselen baca — **Cumba**Kâgir duvarın üstünde ahşap

Kemerli pencere dizisi: tuğla kemerler, taş söveler ve yeşil ahşap doğramalar — **Pencere dizisi**Kemer, söve ve doğrama

Uzun cephe boyunca pencere dizisi; önde cam döşeme, arkada baca — **Cam döşeme**Yapının altı görünür kalıyor

Işınsal tuğla örgüyle kurulmuş yuvarlak pencere açıklığı — **Yuvarlak açıklık**Işınsal dizilmiş tuğla

Üst salon: ahşap makaslı çatı altında vitrinler ve sergilenen koleksiyon — **Üst salon**Ahşap makaslar açıkta bırakıldı

Alt salonda kırmızı volanlı buhar makinesi ve arkasında tuğla ocak — **Makine dairesi**Kırmızı volanlı buhar makinesi

Ahşap kirişli tavan altında sergilenen eski otomobil ve makineler — **Araç salonu**Ahşap kirişli tavan altında

Vitrinlerin dizildiği uzun koridor; tuğla duvar ve ahşap makaslı tavan — **Koridor**Tuğla duvar ve vitrin sırası

Kemerli pencereli taş duvarın önünde sergilenen fayton ve kırmızı araç — **Sergi salonu**Kemerli pencereler ve taş duvar

Müzenin kilise bölümü: kubbeli mekân, avizeler ve vitrinlerde sergilenen koleksiyon — **Kilise bölümü**Yerleşkenin ikinci yapısı

Proje künyesi

Bu yapıda masadaki roller

Tescilli bir yapıda işveren, proje müellifi, ana yüklenici ve uygulama ekipleri aynı masada çalışır. Künye, her rolün kime ait olduğunu kayda geçirir:

İşveren: RMK Kültür Faaliyetleri A.Ş.
Ana yüklenici: Ark İnşaat
Proje müellifi: Arzu Özsavaşçı (AOMTD)
Restorasyon uygulama: EMR Mimarlık Restorasyon Uygulama

Bu yapıda üstlendiğimiz iş

Tuğla ve taş cephe onarımı
Ahşap çatı
İç mekân uygulaması

Yukarıda yazılı kalemler, sahada Safir Restorasyon'un kendi ekibi eliyle yürütülmüştür. İşe başlamazdan evvel her yüzey ayrı ayrı okunmuş; hangi müdahalenin nerede yapılacağı belgelemeye ve onaylı projeye bakılarak kararlaştırılmıştır. Ölçü ve karışım yapının kendi hâlinden çıkarılmış, sağlam kalan yerinde bırakılmış, yenilenen yer ise raporunda ayrıca gösterilmiştir.

Devamı

Diğer projeler

Turabi Baba Kütüphanesi

Kasımpaşa, Beyoğlu · Kütüphane

Matbah Emini Hasan Ağa Çeşmesi

Beyoğlu · Çeşme, taş eser · 2024

Beyoğlu Menzil Taşları

Okmeydanı · Kitabe çalışması

Tüm projeler

Başlayalım

Benzer bir yapınız mı var?

Konumunu, birkaç fotoğrafını ve elinizdeki belgeleri paylaşın; yapınıza özel iş sırasını çıkaralım.

Rölöve isteyin 0532 484 80 43