Bağdadi
Ahşap çıta üzerine harçla oluşturulan geleneksel duvar ve tavan yüzeyi.
Not: pafta şematiktir. Çıta aralığı ve kesit ölçüleri yapının kendi kurgusundan ve onaylı projeden gelir.
İç duvarda, tavanda ve bölme yüzeylerinde
Bağdadi, taşıyıcı ahşap iskeletin üzerine ince çıtalar çakılarak kurulan ve harçla yüzey hâline getirilen bir duvar ve tavan usulüdür. Sıvası tamamlandığında dışarıdan bakan bir gözün onu kâgir duvardan ayırması güçtür.
İşin sırrı çıtaların arasındaki boşluktadır. Harç bu boşluktan geçer, çıtanın arkasında topaklanır ve yüzeyi arkadan kilitler. Aralık kapatılırsa harcın tutunacak yeri kalmaz. Çok açılırsa harç geriye dökülür.
Bağdadi hafiftir ve hareket eder: yapı oturdukça yüzey de onunla birlikte çalışır. Bu yüzden onarımında yüzeyin bütünü değil, bozulan bölgesi ele alınır. Sağlam kalan çıta ve harç yerinde bırakılır.
Yenilenen bölgede çıtanın cinsi, kesiti ve aralığı mevcuda göre belirlenir. Harç, yapının kendi harcının analizine göre hazırlanır. Çimento esaslı hazır harç, hareket eden bir yüzeyde çatlayarak ayrıldığı için tercih edilmez.
İşin sırrı ölçüde değil, kayıtta
Aşağıdaki maddeler bu teknikte hangi kararların nereden geldiğini gösterir. Karışım oranı, dayanım ve süre bilerek yazılmıyor: bunlar yapıya özeldir ve analizle onaylı projeden gelir.
- Çıta aralığının mevcuda göre belirlenmesi
- Sağlam kalan çıta ve harcın yerinde bırakılması
- Harcın analizle, yapının kendi harcına göre hazırlanması
- Yüzeyin bütünü yerine bozulan bölgenin ele alınması
Aynı usul, başka diyarlarda
Aşağıdaki kareler Safir Restorasyon'a ait değil. Ahşap bir iskeletin üzerine çıta çakıp harçla yüzey kurmak bize mahsus değil. Aynı fikir başka diyarlarda başka adlarla yaşamış. Kareler onlardan. Kareler kamuya açık arşivlerden; her birinin künyesi altında duruyor.

Yarılmış çıta
Sıva alınınca altından çıkan şey: yarılarak elde edilmiş çıtalar ve aralarındaki boşluk. Kaydına göre harcına kıl katılmış. Kıl, harcı bir arada tutan lif.
Fotoğraf: Jack E. Boucher · HABS · kamu malı
Çıtanın arka yüzü
Tavan arasından bakınca yüzeyin arkası görünür: çıtalar, aralıklar ve aralıklardan geçmiş harç. Bir bağdadi yüzeyin nasıl tutunduğu ancak buradan anlaşılır.
Fotoğraf: Jack Boucher · HABS · kamu malı
Çıtadan önce örgü
Kaydına göre 19. yüzyıldan kalma bir manastır duvarı. Dikmelerin arası ince dallarla örülmüş, üstü toprak harçla sıvanmış. Çıtanın yerinde örgü var. Mantık aynı, harç bir armatüre tutunuyor.
Fotoğraf: MrPanyGoff · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Bölme duvarın kendisi
Kaydına göre ahşap dikmelerle kurulmuş, gözleri örgü ve harçla doldurulmuş bir bölme duvarı. Bağdadi gibi bu da taşıyıcı değil bölücüdür: hafif olması ve hareket etmesi işin şartı.
Fotoğraf: Michael Garlick · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia CommonsYapıya sormadan cevap verilmez
Bu usulün gerekip gerekmediğini yüzeyin kendisi söyler. Bir kare fotoğraf gönderin, yerinde bakalım.




