Tatbikat usulleri

Horasan harcı ve sıva

Bağlayıcı ve agreganın yapıya göre oranlanması, sahada hazırlanıp uygulanması.

Not: kesit şematiktir, katmanlar okunabilsin diye büyütülmüştür. Kalınlık ve karışım oranı analizden ve onaylı projeden gelir.

Tatbikat usulleri

Nerede karşımıza çıkar

Derzde ve sıvada, su gören yüzeylerde

Horasan harcı, kirecin pişmiş toprak kırığıyla birlikte kullanıldığı geleneksel bir harçtır. Tarihi yapıların büyük bölümünde hem örgü harcı hem sıva olarak karşımıza çıkar.

Karışımın kendisi tek bir reçeteye bağlı değildir: bağlayıcı ve agrega, yapının mevcut harcının analizine ve onaylı projeye göre oranlanır. Bu yüzden aynı ustanın iki farklı yapıda kullandığı harç aynı olmayabilir.

Hazırlık sahada yapılır ve uygulama, yüzeyin durumuna göre kademelenir. Özgün harcın yerine çimento esaslı hazır harç konması, taşın ve tuğlanın davranışını değiştirdiği için tercih edilmez.

Kireç bir döngüdür: taş olarak çıkar, ocakta pişer, suyla söner, duvarda yıllar içinde yeniden taşlaşır. Çimento bu döngünün dışındadır; kürünü tamamlar ve sertleşir.Çizim: Safir Restorasyon

Kayda geçen hususlar

İşin sırrı ölçüde değil, kayıtta

Aşağıdaki maddeler bu teknikte hangi kararların nereden geldiğini gösterir. Karışım oranı, dayanım ve süre bilerek yazılmıyor: bunlar yapıya özeldir ve analizle onaylı projeden gelir.

Mevcut harcın analizle tanınması
Karışımın onaylı projeye göre belirlenmesi
Sahada hazırlık ve kademeli uygulama
Çimento esaslı hazır harçtan kaçınma

Sahadan

Harcın hazırlanışı ve yüzeye gidişi

Kareler Safir Restorasyon'un kendi saha arşivinden. Sıra, işin sırası: yüzey açılır ve temizlenir, harç sahada hazırlanır, uygulama kademelenir.

Usta, iç mekânda tavan ile duvarın birleştiği yerde eski sıvayı kazıyor — HazırlıkSonradan yapılmış sıvanın raspası

Kazınan sıvanın altından taş duvarın özgün yüzeyi çıkıyor — HazırlıkAltındaki özgün yüzeyin ortaya çıkması

Yağmurluklu usta, taş ve tuğla duvarı basınçlı suyla yıkıyor — HazırlıkYüzeyin basınçlı suyla temizlenmesi

Elde püskürtücüyle tuğla yüzeyin ıslatılması — HazırlıkHarçtan önce yüzeyin ıslatılması

Hazırlanan harcın kovaya dökülmesi — HarçHarcın sahada hazırlanması

Usta, tuğla bacanın yuvarlak yüzeyine mala ile harç sürüyor — UygulamaBacanın yuvarlak yüzeyinde uygulama

İskele üstünde usta, taş duvarın derzlerini mala ile dolduruyor — UygulamaTaş duvarda derz ve yüzey işi

İç mekânda usta, tavan yüzeyine uygulama yapıyor — Uygulamaİç mekânda tavan yüzeyi

Tamamlanmış sıva yüzeyinin yakın görünümü — TamamlandıYeni yüzeyin yakın planı

Derzleri yeniden doldurulmuş taş duvarın tamamlanmış hâli — TamamlandıDerzleri tamamlanmış taş duvar

Seyahatname

Aynı usul, başka diyarlarda

Aşağıdaki kareler Safir Restorasyon'a ait değil. Kirece pişmiş toprak kırığı katma fikri Akdeniz'in en eski yapı bilgilerinden biri: Roma buna opus signinum demiş, aynı karışım İtalya'dan Britanya'ya, Kuzey Afrika'dan Hindistan'a kadar aynı mantıkla kullanılmış. Kareler kamuya açık arşivlerden; her birinin künyesi altında duruyor.